Yazar : Mustafa YILMAZ
2025 yılı, siber güvenliğin artık izole bir BT (Bilgi Teknolojileri) meselesi olmaktan çıkıp; ekonomik istikrarı, küresel tedarik zincirlerini ve ulusal güvenliği doğrudan etkileyen birincil bir stratejik risk alanına dönüştüğünü ortaya koymaktadır.
Yıl boyunca tanıklık ettiğimiz yüksek profilli fidye yazılımı saldırıları ve üçüncü taraf ekosistemleri sarsan tedarik zinciri ihlalleri ve tarihte ilk kez somut olarak belgelenen otonom yapay zeka destekli saldırılar, modern dünyanın dijital bağımlılığının ne denli kritik bir zafiyet noktası olduğunu gözler önüne sermektedir.
2025’te yaşanan bu kırılma anları, sadece geçmişe ait birer veri noktası değil; 2026 ve sonrasındaki siber savunma stratejilerinin otomasyon, yapay zeka ve dayanıklığınyeniden inşa edilmesi gerektiğini hatırlatan güçlü birer uyarı niteliğindedir.
2025 yılının en etkili ve en çok haber yapılan siber saldırılarından bazıları ve bunlardan çıkarılacak dersler aşağıdaki yazıda yer almaktadır.
1. Tedarik Zinciri ve Sektörel Felç: İngiltere Perakende Krizi
Nisan 2025 – Tehdit Aktörü: Scattered Spider
Yılın en çok konuşulan siber olaylarından biri, Marks & Spencer, Co-op ve Harrods gibi büyük İngiliz perakendecilerine karşı düzenlenen koordineli fidye yazılımı saldırısıydı. Saldırı haftalarca manşetlerde yer aldı ve tedarik zinciri istismarı ve sektörler arası ifşaatlarla dolu bir yılın tonunu belirledi. Scattered Spider grubuyla bağlantılı saldırganlar, üçüncü taraf bir hizmet sağlayıcısını ele geçirmek için gelişmiş sosyal mühendislik teknikleri kullandı. Buradan, birden fazla perakende ağına sızmayı, özel olarak hazırlanmış fidye yazılımı yüklerini dağıtmayı, müşteri verilerini sızdırmayı ve kamuoyuna açıklanmasını engellemeyi amaçlayan şantaj taleplerinde bulunmayı başardılar.
Finansal etki çok ağırdı. Marks & Spencer, 27 Eylül’e kadar olan altı aylık dönemde vergi öncesi kârının 391,9 milyon sterlinden sadece 3,4 milyon sterline düştüğünü bildirdi. Çevrimiçi satış platformları, ödeme sistemleri ve hediye kartı hizmetleri haftalarca kullanılamaz durumda kaldı; Co-op büyük tedarik zinciri aksamaları yaşadı ve Harrods kasa arızaları ve lojistik gecikmeleriyle karşı karşıya kaldı.
Ulusal Suç Ajansı tarafından yürütülen sektörler arası bir soruşturma, çok sayıda tutuklamayla sonuçlandı ve perakende sektöründeki üçüncü taraf erişim yönetimi zafiyetlerine dikkat çekti.
Özetle: Bu kampanya, ortak tedarikçilerin ve bulut entegrasyonlarının tüm sektörleri tek bir hata noktasına nasıl maruz bırakabileceğini gösterdi. Perakende tedarik zincirlerinde Sıfır Güven mimarilerine, daha sıkı tedarikçi entegrasyonuna ve daha güçlü fidye yazılımı direncine yönelik çalışmaları hızlandırdı.
- Ekonomik Yıkım: M&S, altı aylık vergi öncesi kârının 391,9 milyon sterlinden 3,4 milyon sterline çakıldığını açıkladı.
- Operasyonel Duraklama: Ödeme sistemleri ve lojistik ağlar haftalarca devre dışı kaldı.
- Ders: Bu olay, perakende sektöründe “Sıfır Güven” (Zero Trust) mimarisinin bir lüks değil, zorunluluk olduğunu; tek bir tedarikçi zafiyetinin tüm sektörü domino taşı gibi devirebileceğini gösterdi.
2. Ağır Sanayide Siber Deprem: Jaguar Land Rover
Ağustos 2025 – Tehdit Aktörü: Scattered Lapsus$ Hunters
Ağustos 2025’te Jaguar ve Land Rover’ın yaşadığı kriz, İngiltere tarihinin en maliyetli siber saldırısı olarak tarihe geçti. Siber İzleme Merkezi’ne göre, saldırının 1,9 milyar sterlinlik devasa bir zarara yol açan saldırı, üretimi beş hafta boyunca tamamen durdurdu. Küresel Etkisi Jaguar ve Land Rover’ın tedarik zincirindeki 5.000’den fazla işletme sarsıldı. Slovakya’dan Brezilya’ya kadar fabrikalar kepenk indirdi.
Saldırı, Lapsus$, Scattered Spider ve ShinyHunters gibi gruplarla bağlantılı, gevşek bir şekilde örgütlenmiş bir grup olan Scattered Lapsus$ Hunters’a atfedildi. Saldırganlar, üçüncü taraf tedarikçi yazılımlarındaki güvenlik açıklarından yararlanarak JLR’nin temel sistemlerine yatay olarak sızmayı başardılar. Fidye yazılımı, üretim ve lojistik ağlarını felç ederek İngiltere, Slovakya ve Brezilya’daki üretim tesislerinde geçici kapanmalara yol açtı.
Operasyonel aksaklıkların ötesinde, saldırganlar milyonlarca sterlinlik fidye talepleri karşılanmadığı takdirde hassas tasarım ve tedarikçi verilerini sızdırmakla tehdit ettiler.
Önemli çıkarım: Jaguar ve Land Rover’ın olayı, tedarik zincirine yönelik siber saldırıların anında fiziksel ve ekonomik sonuçlar doğurabileceğini gösterdi. Bu olay, endüstriyel ortamlarda daha güçlü operasyonel teknoloji segmentasyonuna, güvenli yazılım bağımlılıklarına ve titiz üçüncü taraf güvencesine duyulan ihtiyacı pekiştirdi.
- Yöntem: Saldırganlar, endüstriyel sistemlerin, operasyonel teknolojileri ve bilgi teknolojileri (IT) ağından yeterince izole edilmemesini fırsat bilerek yatayda yayıldı.
- Kritik Çıkarım: Sanayi kuruluşları için sadece veriyi korumak yetmiyor; operasyonel teknoloji segmentasyonu ve yazılım bağımlılık yönetimi hayati önem taşıyor.
3. Collins Aerospace vMUSE havaalanı sistemlerine saldırı
Tarih: Mart 2025
Saldırı türü: Fidye yazılımı ve havacılık yazılımı güvenliğinin ihlal edilmesi
Tehdit unsuru: Bilinmeyen, mali motivasyonlu grup
Collins Aerospace’in vMUSE platformuna yönelik bir fidye yazılımı saldırısı, Avrupa havacılığında geniş çaplı aksamalara neden oldu. Havaalanları tarafından yolcu check-in ve biniş işlemleri için kullanılan vMUSE, saldırı nedeniyle havayollarını yolcu yönetimi ve bagaj işlemleri için manuel süreçlere geri dönmeye zorladı.
Operasyonel Kaos: Heathrow, Frankfurt ve Amsterdam Schiphol gibi Avrupa’nın en yoğun 20’den fazla havalimanı manuel süreçlere dönmek zorunda kaldı. Binlerce uçuş iptal edildi veya gecikmeler yaşandı. İngiliz polisi, Bilgisayar Suistimali Yasası kapsamında soruşturmayla bağlantılı olarak bir kişiyi tutukladı, ancak sorumlu suç grubu kamuoyuna açıklanmadı.
Havacılık sektörünün en yaygın kullanılan check-in ve biniş platformlarından biri olan vMUSE’un hedef alınması, dijital bağımlılığın fiziksel dünyayı nasıl felç edebileceğinin en net örneği oldu. Bunun üzerine Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı (EASA), bu olaydan hemen sonra havaalanı BT ekosistemleri için “Üçüncü Taraf Risk Yönetimi ve Dayanıklılık” kılavuzunu acil koduyla yayınladı.
Özetle: vMUSE saldırısı, paylaşılan kritik sistemlerin kırılganlığını ve tedarikçi arızalarının zincirleme etkisini vurguladı. Havacılık sektöründe yedekliliğin, gerçek zamanlı tehdit izlemenin ve üçüncü taraf teknolojilerinin daha güçlü bir şekilde denetlenmesinin önemini pekiştirdi.
Ders: Paylaşılan teknoloji platformları, siber saldırganlar için “tek atışta çoklu hedef” imkanı sunuyor. Havacılıkta dijital yedekliliğin (redundancy) en az mekanik yedeklilik kadar hayati olduğu anlaşıldı.
4. St. Paul belediye sistemlerinde güvenlik açığı
Tarih: Temmuz 2025
Saldırı türü: Fidye yazılımı ve kamu altyapısının bozulması
Tehdit unsuru: Şüpheli Doğu Avrupa fidye yazılımı grubu
Temmuz 2025’te, Minnesota, St. Paul şehrinde yaşananlar, siber saldırıların bir şehrin temel fonksiyonlarını nasıl durdurabileceğini göstererek “Olağanüstü Hal” ilan edilmesine yol açtı. Interlock grubuna atfedilen saldırı, paylaşımlı bir ağ sürücüsünü tehlikeye attı ve faturalandırma, acil durum koordinasyonu ve vatandaş hizmetlerinden sorumlu sistemleri şifreledi.
Belediye binası ve kamu daireleri, acil durum koordinasyonu, faturalandırma ve vatandaşlık hizmetleri iki hafta boyunca tamamen durdu. Müdahale için ABD Ulusal Muhafızları’nın siber birimleri devreye girmek zorunda kaldı. Olay, yerel yönetimlerin BT altyapısına ve siber dayanıklılığa yapılan kronik yetersiz yatırım konusundaki tartışmaları yeniden alevlendirdi.
Özetle: St. Paul’deki güvenlik açığı, eski sistemlerin ve gecikmiş yama işlemlerinin kamu altyapısını ne kadar savunmasız bıraktığını ortaya koydu. Bu olay, yerel yönetim düzeyinde modernizasyon, Sıfır Güven kontrolleri ve düzenli siber dayanıklılık tatbikatlarının gerekliliğinin altını çizdi.
- Ders: Kamu altyapısındaki kronik yetersiz yatırım, ulusal güvenlik meselesidir. Yerel yönetimlerin “eski sistemlerden kurtulma” ve “Sıfır Güven” (Zero Trust) protokollerine geçişi artık bir tercih değil, kamu güvenliği zorunluluğudur.
5. Yapay Zekanın Karanlık Yüzü: İlk Otonom Siber Ordu
17 Kasım 2025 – Anthropic Raporu
Siber güvenlik dünyası için asıl “kıyamet senaryosu” Kasım ayında Anthropic’in yayınladığı raporla gerçekleşti. Claude Code (AI kod asistanı), Çinli hacker grupları tarafından otonom bir saldırı aracına dönüştürüldü.
“Bu, insan müdahalesi olmadan gerçekleştirilen, yapay zekanın kendi başına kararlar vererek yürüttüğü ilk büyük ölçekli siber saldırı vakasıdır.”
Bu gelişme, siber savunmanın artık insan hızıyla değil, makine hızıyla yapılmak zorunda olduğu yeni bir dönemi başlattı. Kimyasal tesislerden devlet kurumlarına kadar geniş bir yelpaze, yapay zeka tarafından yönetilen bu “otonom siber ordu”nun hedefi oldu.
Tarihteki ilk otonom, yapay zeka, siber saldırısını ve mevcut tehditlerin temelini daha iyi anlamak için, daha önce yayımladığımız “Yapay Zekâ Destekli Otonom Siber Saldırılar Gerçekleşti“başlıklı yazıya göz atmanızı öneririm.
Sonuç
2025’teki siber saldırılar bir şeyi açıkça ortaya koydu: Dijital dayanıklılık artık tek başına ele alınamaz. Üçüncü taraf riskleri, bulut entegrasyonu, operasyonel teknolojiye maruz kalma ve kimlik güvenliği artık kurumsal savunmanın merkezinde yer alıyor. 2026’da stratejiler geliştikçe, bu yılın dersleri, giderek daha fazla birbirine bağlı bir dünyada işletmelerin, hükümetlerin ve düzenleyicilerin siber güvenliğe yaklaşımını etkilemeye devam edeceği tahmin edilmektedir.
